Pris' doti liederen | Culturu.com
Suriname Nieuws Magazine

Pris' doti liederen

  • 7 reactie(s)
  • 7879 x bekeken
  • 7 reactie(s)
  • 7879 x bekeken
*

Offline Luangu Masra

  • ******
  • 1675
  • Luangu ini wan bon
    • Bekijk profiel
Pris' doti liederen
« Gepost op: 09 juni 2008, 14:40 »
Pris’ doti

Pris’doti is het openings gedeelte van een dans-ritueel, winti of banya prey.

Pris’doti in engels vertaald is “please (the) dirth”, dus het is een soort ode brengen aan de aarde.
Het is namelijk zo dat de omgeving waar het dans-riteuul wordt gehouden, het woongebied is van bepaalde gron-winti.
Deze winti ‘s moeten dan gemeld en gelijk toestemming gevraagd dat het dans-ritueel gaat/mag plaats vinden.


« Laatst bewerkt op: 21 september 2008, 14:18 door Luangu Masra »
Di wi kwa Sranan a bun.
Ma Luangu Kondre, a ben moro bun.
Advertentie
Advertentie

*

Offline Luangu Masra

  • ******
  • 1675
  • Luangu ini wan bon
    • Bekijk profiel
Re: Pris' doti liederen
« Reactie #1 Gepost op: 09 juni 2008, 14:49 »
Aisa

De Aisa is de voornaamste Gron-winti, dus begint met haar eerst te eren, herdenken. Zonder haar toestemming zal niks plaats vinden, want zij is moeder aarde, Gron-Mama. Het is haar grond gebied, dus toestemming moet eerst aan haar gevraagd worden.

Troki +Piki :Pasa wi pasa, wi kon bari Mama od'e 2x
Mi a no Da-Mama 2x Mi na Amba


Dit is een openings lied waarbij als het ware de mensen de Aisa, gron-ma groeten. Ik weet niet percies wat men bedoelt met "Da-mama". Amba is een vrouw die op de zaterdag is geboren.

Troki+ Piki: Trowe watra na goron begi Maisa 2x
Mama no mandi we, goron no mandi we
ma gi wi w'anu.


We sprenkelen wat water op de grond om moeder aarde te verzoeken om ons een hand te bieden dat alles goed afloopt met de rituelen.

Ala Mama na wi mama
We trowe watra, w’e kon beg'a goron.


In dit lied probeert men duidelijk te maken dat alhoewel wij onze biologische MOEDER hebben, en onze Kweki-MAMA, is MOEDER Aarde ook onze moeder. Want ze zijn allemaal moeder-figuren en zullen alles doen voor kun kinderen, om ze te beschermen en te begeleiden in ons leven. Als dan sprenkelen we wat water voor haar.

Troki+Piki: Wi nyan-faro Maisa wi doro 2x
Wi kon na da Mama fu gron.


Wi nyan faro= Wij vereren, maken plezier. Wij zijn gearriveerd op uw grond gebied.
In dit lied geeft men te kennen dat ze zijn naar het grond gebied van Maisa zijn gekomen en enkele liederen naar wensen toe te richten.

Troki+Piki: Nyan faro wi kwa de 2x
Kowru watra na kerbasi,begi Mama fu goron
Nyan faro wi kwa dye

Troki+Piki: Nyan faro wi kwa de
Mama no culturu, w'e begi, ma na nowtu de tya wi kon.   
Nyan faro wi kwa de

« Laatst bewerkt op: 10 juni 2008, 06:18 door Luangu Masra »
*

Offline Luangu Masra

  • ******
  • 1675
  • Luangu ini wan bon
    • Bekijk profiel
Re: Pris' doti liederen
« Reactie #2 Gepost op: 09 juni 2008, 15:10 »
Loko

Loko oftewel Tata Loko, is de man van Mama Aisa. Als Aisa aanwezig is zal altijd een opmerking maken dat haar man er ook is, dus hij moet er ook begrekend worden. Want als er een verzoek/vraag is, zal ze het altijd ook even onderhandelen met haar man. Dus hiermee wilt ze laten merken dat hij ook erbij hoort.

Troki: Wi kon begi Ta Loko
Piki:Agida wan Loko, Agida he


Wij komen Papa Loko ook vereren, Loko de man van de Agida.

=============

Troki+Piki:
Loko na’y bon, Gedeusu na’y dot’e

In dit lied geeft men te kennen dat Loko in een boom verblijft en dat Gedeusu (een manifestatie, status van Aisa. Gedeusu is in dit geval de godin van het dodenrijk; aangezien de mens in haar schoot word begraven) rondom hem woont. Dus feitelijk zijn ze niet te scheiden van elkaar als je de ene bespreekt/eert zal je de andere ook moeten herdenken.

Troki+Piki:
Loko mi kant’o, Maisa sen en boi kon yepi me 2x
In dit lied merk je de samenwerking tussen Maisa en Loko. Men zegt dat men hulp nodig heeft, zodat alles goed kan aflopen; dus Maisa stuurt dan haar boi/man om hulp aan te bieden aan de mens.


« Laatst bewerkt op: 10 juni 2008, 06:41 door Luangu Masra »
*

Offline Luangu Masra

  • ******
  • 1675
  • Luangu ini wan bon
    • Bekijk profiel
Re: Pris' doti liederen
« Reactie #3 Gepost op: 09 juni 2008, 16:31 »
Leba

Troki+Piki:
Pasi-Leba dama dan 2x
Pasi-Leba dama dan, dama dan
Goron Leba dama dan


Troki:Dama dan, mi mit  a Leba na paso’o
Dama dan, w’e beg’a Leba primis’o

Piki:Dama dan mi mit  a Leba na paso’o
Dama dan


Troki:We beg’a Leba primis’e
Piki:Dama dan mi mit  a Leba na paso’o
Dama dan


Dama = luister. In het eerste gedeelte vraagt men aan de Leba van de straat/omgeving om te luisteren naar een verzoek. In het 2e gedeelte zegt men dat men de Leba onderweg heeft ontmoet  en dan gelijk toestemming hebben gevraagd als de andere winti mogen komen dansen op zijn grond gebied. Als het ware vraagt men,indirekt/bedekt, de Leba als hij/zij de weg kan schoonmaken en de poort kan openen voor de winti om te komen in onze wereld.

Krin pas’e, krin pas’o 2x
Mama Leba e krin pas’e
Ai krin pas’o


Men verteld in dit lied dat de Leba bezig is de omgeving vrij te houden van negatieve entiteiten zodat alles goed kan verlopen.
« Laatst bewerkt op: 10 juni 2008, 07:11 door Luangu Masra »
*

Offline Luangu Masra

  • ******
  • 1675
  • Luangu ini wan bon
    • Bekijk profiel
Re: Pris' doti liederen
« Reactie #4 Gepost op: 10 juni 2008, 07:20 »
Leba-Fodu
De Leba- Fodu is een kruising tussen een Leba-winti en een Gron-Fodu.

Begi Leba-Fodu mi yoyo
Begi Pasi-Awanga mi yoyo
Trawan den de na liba sey
Trawan den de na pas’o, mi yoyo


Wij verzoeken de Leba-Fodu, wij verzoek de “straat-Awanga”. Anderen zijn/wonen aan de rivier kant, weer anderen zijn/wonen in de straten.

Pasi-Awanga fremayoro, kokoro he
Leba-Fodu fremayoro, kokoro e baro fremayoro
Na wan Dagwe lolo.[/
size]
Advertentie
Advertentie

*

Offline Luangu Masra

  • ******
  • 1675
  • Luangu ini wan bon
    • Bekijk profiel
Re: Pris' doti liederen
« Reactie #5 Gepost op: 10 juni 2008, 07:31 »
Fodu

Mai Dowe bar a Duaini odi Mai Dowe 3x

Duaini is de mannelijke Fodu.
Mai Dowe = Moeder Dowe.
Dowe is een van de vele Fodu soorten (zusters).

Troki+Piki:
Begi Fodu te, we beg’ Awanga te
Fodu k’abra dan.


Wij verzoeken de Fodu, wij verzoeken Awanga. Fodu kon naar ons (wereld) toe.
In dit lied vraagt men de Fodu om te verschijnen en erop toe te zien dat alles goed zal aflopen met de prey. Ook is het een soort boodschap naar de Fodu van de familie of degene die de prey geeft dat ze attend moeten blijven want later op de avond zullen ze opgeroepen worden om te komen dansen.
Met “k’abra dan = kon na abra dan” bedoelt men vanuit de Winti-wereld (geestelijk wereld) naar ins wereld toe.


Troki+Piki:
A begi dis’o na fu y’o, beg’o na fu y’o
A begi dis’o na fu y’o Adya-Fodu a begi dis’o na fu y’o.


Dit verzoek richten wij naar u, dit verzoek ik aan u. Hiermee verzoekt men de Fodu omgehoord te geven aan het geroep/verzoek dat op dit moment speciaal voor hun is bedoelt.
« Laatst bewerkt op: 21 september 2008, 14:15 door Luangu Masra »
*

Offline Luangu Masra

  • ******
  • 1675
  • Luangu ini wan bon
    • Bekijk profiel
Re: Pris' doti liederen
« Reactie #6 Gepost op: 10 juni 2008, 07:35 »
Gron-Ingi

De Gron-Ingi zijn de indiaanse aardgeesten. Meestal zijn die in de hofhouding van de Aisa-winti. En treden meestal ook op als boskupu-man, zoals je straks zal merken in bepaalde liederen. Hun kleur/dracht is wit met rode stippen.

Troki+Piki:
Wan waway un gi mi wan waway 2x
Fu mu way a goron 2x
Mek goron tan bun


Geven jullie mij iets om het grond gebied schoon te maken, schoon te maken van negatieve entiteiten zodat alles goed zal verlopen.
In dit lied vervult de Gron-Ingi bijna de taak van de Leba; het grond gebied vrij houden van negatieve invloeden.

Troki+Piki:
Ten-ten mi na Togbiana 2x
Goron-Mama seni mi f’kon iti wan ay iya
Ten-ten mi na Togbiana


Ik ben Togbiana,
Moeder Aarde heeft mij gestuurd om een oogje in het zeil te houden, Ik ben Togbiana.

In dit lied maakt de Gron-Ingi bekend wie hij is en wat hij is komen. Hij is komen kijken dat alles goed verloopt en dat men niet men kwade bedoelingen op het grond gebied is gekomen.

Troki+Piki:
Goron seni mi f’taigi u 2x
Goron doro, mi Brabo doro



Ik ben gestuurd door de Grond bewonders om jullie toestemming te geven. Ik ben er, Brabo, ik ben aangekomen.
« Laatst bewerkt op: 21 september 2008, 14:20 door Luangu Masra »
*

Offline Luangu Masra

  • ******
  • 1675
  • Luangu ini wan bon
    • Bekijk profiel
Re: Pris' doti liederen
« Reactie #7 Gepost op: 10 juni 2008, 07:41 »
Luangu:

In het Para-gebied is de Lunagu de voornaamste gron-winti. De meeste slaven die in het districkt Para waren/werkten  de Luangu-negers uit het Kongo/Angola gebied.  Daarom zegt men wel dat Para seti tapu Luangu; Para is gebasseert op het geloof systeem van de Luangu stam/winti.
In Para begint men dus niet met de Aisa maar met de Luangu.

Troki+Piki:
Wan odi wi kon bari wan od’e 3x
Wi na wakaman, wi kon bari wan od’e


Dit is een openings lied waarbij men de groeten doet aan alle mensen  en aan alle winti’s van de omgeving.
Men geeft ook aan dat men wakaman is, dus geen pikin fu kondre.

Troki+Piki:
Od’e, odi baya, ala kondre man od’e
Od’e odi kondre sen ask’o fa’u de


Dit is ook een openingslied, het is te merken dat Luangu een heel beleefde winti is, die eerst vraagt hoe het met de aanwezigen gaat.

Troki: Pikin hor’en hor’en Mama san’o 2x
Piki: Pikin hor’en hor’en Mama san’o 2x

Troki: pikin hor’en
Piki: Mama san’o

Kinderen behouden jullie dat wat jullie van je moeder (ouders) heb geleerd/gehad.
Dit is een duidelijk boodschap van de Luangu.
« Laatst bewerkt op: 21 september 2008, 14:13 door Luangu Masra »