Afkomst bepalend voor hoge bloeddruk of diabetes

Categorie I Gezondheid
0

Wat je afkomst is, is bepalend voor je gevoeligheid voor hoge bloeddruk of diabetes. Een groot Amsterdams onderzoek legt de verschillen bloot.

De kans op een doodgeboren kind is bij een Surinaamse vrouw van Afrikaanse afkomst drie keer zo groot als bij een Nederlandse vrouw. Psychotische aandoeningen komen bij sommige allochtone groepen twee keer zo vaak voor als bij autochtonen én mensen met een donkere huidskleur hebben vier tot vijf keer zo vaak een kwaadaardig hoge bloeddruk.

Maar, benadrukken de hoogleraren Ron Peters (cardiologie) en Aart Schene (psychiatrie) van het Amsterdams Medisch Centrum, dat wil dus niet zeggen dat allochtonen ongezonder zijn dan autochtonen. Sterker: uit eerder onderzoek in Amsterdam is gebleken dat allochtonen een langere levensverwachting hebben. Op onderdelen scoren ze ook beter: “Zo hebben Marokkanen minder vaak hart-en vaatziekten dan autochtone Nederlanders.” Misschien wel doordat Marokkanen minder roken.

Wat zijn de gezondheidsverschillen in bevolkingsgroepen?

Na een eerder onderzoek met zesduizend mensen onderzocht liegen de resultaten er niet om. Zo heeft 90 procent van de Ghanezen boven de zestig een te hoge bloeddruk. Surinamers van Afrikaanse afkomst zitten daar net onder. Hindoestaanse Surinamers scoren met bijna 75 procent ook hoog. Bij Nederlanders heeft ruim de helft van de zestigplussers een te hoge bloeddruk. Grote verschillen. Maar hoe komt dat? Dat is de hamvraag.

“Gewicht heeft een duidelijke relatie met bloeddruk”, zegt cardioloog Ron Peters resoluut. Aangezien 90 procent van de Ghanezen te dik is en circa de helft van de vrouwen zelfs ernstig te zwaar, ligt het voor de hand om de beschuldigende vinger in die richting te wijzen. Maar het blijkt complexer te liggen. “Het is interessant dat overgewicht bij andere bevolkingsgroepen, vooral bij Hindoestaanse Surinamers, vaker tot diabetes en minder vaak tot hoge bloeddruk leidt. En we kennen die onderliggende biologie helemaal niet.”

Afrikanen houden meer zout vast

“Telkens realiseren we ons hoe weinig we eigenlijk weten van alle verschillen”, zegt Peters. Over voedingsgewoontes bijvoorbeeld. “We hebben aanwijzingen dat een grote zoutinname bij Afrikaanse mensen tot een hoge bloeddruk leidt.”

Peters heeft nog wel een interessante theorie over de genetische kant van het verhaal. We moeten daarvoor terug naar de tijd van de slavernij, de tijd dat Nederlanders Afrikanen naar de plantages van Suriname brachten om ze daar uit te buiten. “Tijdens de overtocht over de Atlantische Oceaan stierf al gemiddeld één op de zeven gevangenen. De hypothese is dat de mensen die de overkant haalden heel goed hun vocht wisten vast te houden. Hun lichamen waren zuinig op zout. Als je dan in Suriname in de warmte terechtkomt, merk je daar niet zo veel van, maar als je vervolgens van Suriname naar Amsterdam verhuist, kun je daar de gevolgen van voelen. Met minder zoutverlies door transpiratie en meer zoutinname via het voedsel kan een te hoge bloeddruk makkelijk ontstaan.”

Kan ik hart-en vaatziekte voorkomen?

Een ander aspect dat ook in een onderzoek overduidelijk naar voren komt, is dat de helft van de Hindoestaanse Surinamers boven de zestig diabetes heeft. Als je het gemiddelde overgewicht neemt, zou deze groep veel minder diabetes moeten hebben dan de cijfers laten zien. Grote kans dat er meer aan de hand is dan alleen overgewicht.

“Genetisch is het denkbaar dat er een verschil is tussen het eten van veel vet of het eten van veel koolhydraten. Veel religieuze en andere bijeenkomsten bij Hindoestanen worden kracht bijgezet met eten – vaak heel suikerrijke maaltijden. Als dat regelmatig gebeurt, zou dat een reden kunnen zijn waarom ze met hetzelfde overgewicht wél suikerziekte krijgen. Daarom is het ook zo belangrijk daar meer over te leren. Als het door het eten komt, kun je beter een voedingsadvies geven dan vier soorten antidiabetespillen.’’

Helemaal omdat 90 procent van de hart-en vaatziekten wordt verklaard door roken of te veel ongezonde voeding en een gebrek aan beweging. “Als we allemaal als een monnik zouden leven, zouden harten vaatziekten zeldzaam zijn. Het akelige nieuws is dat we het dus zelf veroorzaken. Het goede nieuws is dat je er zelf iets aan kunt doen.” Of de overheid. Moet die niet ingrijpen met een vettaks? “Peters vind hartstochtelijk van niet. Dat heeft te maken met persoonlijke vrijheid. Maar ik vind wel dat de overheid kan stimuleren om de samenleving zo in te richten dat je gezondere keuzes kunt maken.”


LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here