Ooggetuige vertelt over ontmoeting tussen Bouterse en Escobar

Categorie I Reportage
0

In het NRC vertelt een ooggetuige over een ontmoeting van toenmalig militair dictator (en huidig Surinaams president) Desi Bouterse met destijds ’s werelds grootste drugslord Pablo Escobar.

Het leek wel de ontvangst van een bevriend staatshoofd, compleet met ‘staatsdiner’. De gast in Paramaribo was afkomstig uit Colombia. Uit Medellin om precies te zijn. Zijn naam? Pablo Escobar. Het was 1983. De toenmalige Surinaamse militaire dictator (huidig president) Desi Bouterse ontving ’s werelds grootste drugslord met alle egards in het presidentieel paleis aan het Onafhankelijkheidsplein. Er kwamen ook meteen miljoenen dollars op tafel.

Het verhaal is afkomstig van Leo Lichtveld. Hij was destijds, als professioneel cateraar, verantwoordelijk voor de verzorging van het diner dat in het paleis voor het Colombiaanse gezelschap werd aangericht.

Lichtveld deed zijn verhaal aan bijzonder hoogleraar Caraïbische Letteren Michiel van Kempen (UvA). Van Kempen sprak met Leo Lichtveld bij zijn onderzoek voor de biografie van wijlen Albert Helman (schrijversnaam van Lou Lichtveld). Leo Lichtveld is een neef van Helman, wiens biografie zaterdag verschijnt.

Ooggetuige

Het is voor het eerst dat een ooggetuige met naam en toenaam vertelt over een ontmoeting tussen Bouterse en Escobar. Tot nu toe waren er alleen uitgelekte Nederlandse en Braziliaanse politierapporten waarin, zonder veel details, melding werd gemaakt van bezoeken van Escobar aan Paramaribo.

Van Kempen zegt geen reden te hebben te twijfelen aan de getuigenis van Leo Lichtveld. „Hij komt op mij over als iemand die betrouwbaar is”, zegt Van Kempen, die in een artikel voor het tijdschrift OSO (Surinamistiek) een korte passage aan de zaak wijdde. Leo Lichtveld zelf wilde tegenover deze krant niet verder reageren.

De scène in het presidentieel paleis die Lichtveld beschrijft lijkt zo afkomstig uit de nu lopende tv-serie Narcos over de beruchte drugstycoon, die in 1994 omkwam bij een klopjacht door de Colombiaanse politie. Er werden tijdens het diner in het presidentieel paleis door de Colombianen „twee koffers met tientallen miljoenen” op tafel gezet. Volgens Lichtveld was Escobar „met een twintigtal bodyguards en zestig hoeren” in Suriname neergestreken.

De inmiddels 71-jarige Leo Lichtveld vertelde ook waarom juist hij het diner voor Bouterse en de Colombianen mocht verzorgen. Hij was destijds hoofd van de catering van het Surinaamse bauxiet- en aluminiumbedrijf Suralco/Alcoa in Moengo. De militaire machthebbers hadden kort na coup van Bouterse in 1980 goede ervaringen met hem, toen ze de Alcoa-top uit de VS in Moengo ontvingen.

Surikartel

De getuigenis van Lichtveld past in het beeld dat oprijst uit diverse politierapporten uit de jaren negentig: vanaf 1983 werd onder leiding van Bouterse het Surikartel opgebouwd dat was gericht op bewerking van cocaïnepasta en doorvoer van cocaïne via Suriname naar Nederland en de rest van Europa, en naar de Verenigde Staten.

Juist in 1983, het jaar dat Escobar Paramaribo bezocht, trad de toenmalige president van de Surinaamse Centrale Bank, Jules Sedney, af omdat hij niet wilde meewerken aan een duistere Colombiaanse lening van 50 miljoen dollar – de bankpresident vluchtte daarna naar Nederland. In 1986 werd de tweede man van het Surinaamse leger, Etienne Boereveen, bij een Amerikaanse undercoveroperatie in Miami gearresteerd en voor drugsdelicten veroordeeld. Bouterse werd in 2000 in hoger beroep in Nederland bij verstek tot 11 jaar veroordeeld voor drugshandel. Hij heeft altijd iedere betrokkenheid ontkend.

In Nederlandse politierapporten van het zogenoemde CoPa-team (Colombia-Paramaribo) werd in de jaren negentig melding gemaakt van contacten tussen Bouterse en Escobar. Zo werd door een toenmalige politiechef gemeld dat in 1983 „gesproken werd” van een ontmoeting van de top van het Suri-kartel „met de bekende drugsbaron Pablo Escobar”. Ook werd melding gemaakt van een ontmoeting van Escobar met Bouterse in 1988 in Suriname, zonder dat overigens een precieze plek wordt genoemd. Volgens informatie van de Braziliaanse federale politie, waarover het CoPa-team beschikte, was Escobar ook in 1990 nog in Suriname om Bouterse te steunen bij een nieuwe coup tegen de toenmalige burgerregering, toen deze het inreizen van Colombianen wilde verbieden.

In politierapporten was ook sprake van wapens-voor-drugsdeals met Colombianen, waaronder guerrillabeweging FARC.

Wapens voor drugs

Volgens Leo Lichtveld was van zo’n wapens-voor-drugsdeal al sprake bij het, voor zover bekend, eerste bezoek van Escobar aan Paramaribo in 1983. Een van de twee koffers met geld die het gezelschap van Escobar tijdens het diner in Paramaribo op tafel zette, bevatte volgens Lichtveld „een verlanglijstje dat een reeks van wapentuig opsomde” dat de Surinaamse militairen moesten bestellen in Brazilië.

Kort na het diner in Paramaribo verliet Leo Lichtveld Suriname, waarna hij enige tijd actief was in de verzetsbeweging tegen de dictatuur. Bouterses advocaat Inez Weski reageerde niet op een verzoek via mail om te reageren op Lichtvelds beweringen.


LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here