Van crisis naar crash?
De Verenigde Staten nu dus aan de rand van de afgrond, maar dat hadden we al van mijlen aan kunnen zien komen als we doppen in onze oogkassen hadden gehad. Het komt niet zo maar. Het is een proces dat al decennia gaande is. De val van Babylon was voormijdelijk.
Ondanks dat het rond 1990 leek dat het kapitalistische Amerika definitief glansrijk had afgerekend met het grote rode gevaar, was het in realiteit zo dat de ene zwaar aangeslagen bokser van de andere zwaar aangeslagen bokser had gewonnen. Want ook toendertijd zat de val van de VS er al aan te komen, ook toendertijd waren de VS in een grote economische crisis vertoefd geraakt met dank aan de desastreuse politiek van een George Bush; senior om exact te zijn. Doch omdat de Sovjet-Unie definitief in elkaar donderde zag de wereld eventjes over het hoofd dat men er ook in Noord-Amerika bizar aan toe was.
De aftakeling van de VS begon eigenlijk reeds zo vroeg als eind jaren '50 van de 20e eeuw, toen de grote Amerikaanse banken verzuimden kapitaal vrij te maken voor de verouderende inheemse industrie, die tegen die tijd vernieuwd moest worden na de eerdere impuls die het gehad had begin jaren '40. Liever niet dus: hogere rentes konden opgestrijkt worden in Europa, met zogenaamde eurodollars. Daarnaast keek de financiële elite ook met argwaan naar de topmensen in de industrie. Die andere elite werden namelijk ook als concurrenten gezien in het verkrijgen van macht en invloed op de achtergrond. Dus een sterke Amerikaanse industrie was aanvankelijk een noodzakelijk kwaad vanuit financiële ogen bekeken. Of eigenlijk dat ook niet eens meer, want er was dus een uitstekend alternatief; eurodollars
De volgende grote economische detoriatie volgt onder Jimmy Carter, zeker nadat Paul Adolf Volcker benoemd wordt tot voorzitter van de Federal Reserve (zeg maar de Amerikaanse versie van DNB), waar hij de laagste prijs waarop zakelijke klanten rente konden lenen op 22% (!) stelde. Dit had tot gevolg dat de industriële basis van de VS nog verder in verval raakte.
In de jaren '80 kwamen Ronald Reagan en Bush senior aan de macht als respectievelijk president en vice president, van de gelegenheid profiterend om beleid te maken dat sterk gefocust was op deregulering, zodat (financiële) ondernemers steeds meer konden doen en laten wat hen goed dunkte. Er konden zelfs lijstjes ingeleverd worden bij Reagan en Bush met verzoekjes. Met alle gevolgen van dien.
Eén agressieve activiteit die schering en inslag werd en de gewone economie verder uitholte was de LBO, de Leverage Buy Out, wat kortweg inhoudt dat een (vaak goedlopende) onderneming wordt opgekocht, in stukken gehakt en vervolgens weer in stukken met winst verkocht. Het leek leuk dat er een paar financiële mannetjes steenrijk werden met die spelletjes (ironisch genoeg werd dan meestal voordien het oorspronkelijke managent beschuldigd van mismanagent en hebzucht), ware het niet dat hierdoor gedurende de jaren '80 de schuld van ondernemingen gemiddeld tien maal zo groot werd, terwijl de productie afnam en de werkloosheid een toename kende. Al met al werden er tussen 1982 en 1988 10.000 LBO deals afgesloten voor een totale waarde van een biljoen dollar.
De fanatieke deregulering zorgde er logischerwijs ook voor dat het werk op de arbeidsplaats steeds gevaarlijker werd. In het verlengde hiervan liet de arbeidsinspectie steeds minder van zich horen. Beter was het geweest dat die hebzuchtige ondernemers tegen zichzelf in bescherming waren genomen, want met name de Amerikaanse luchtvaart industrie zou zwaar gaan lijden onder de deregulering (lees: toenemende onveiligheid). Goedkoop bleek uiteindelijk toch duurkoop: Eestern, Midway, Pan Am, American West en TWA gingen bankroet.
In de jaren '90 kwam er een schijnbare opleving van de economie, maar dat had volgens allerte trentwatchers niets te maken met het geweldige beleid van Clinton, neen, dat kwam door de internet hype (die later ook weer keihard zou instorten). Echter, nu dreigt dus de definitieve ontmanteling van de Amerikaanse economie de komende jaren volgens guru's als Gerald Celeste, die het in het verleden al angstvallig vaak bij het rechte eind heeft gehad. Een dramatisch proces dat reeds 50 jaar gaande is zou dan voltooid worden. Maar wie is voorbereid op de val van Amerika? Wie is voorbereid op de komende val van de dollar? In ieder geval, het Amerikaanse leger en politie zijn zich nu al aan het voorbereiden op massa onlusten zoals die momenteel in Griekenland te aanschouwen zijn. Want als het Wirschaftswunder dat de nieuwe president moet bewerkstelligen uitblijft valt het ergste te vrezen!
Auteur: Djehuti Ankh Kheru
Gepubliceerd op: 09 - Januari 2009
|