Lespeki odi uit diitabiki,

Ik zit nu te posten vanuit de residentie van de Gaaman der Aucaners.
Het is een variatie van culturele activiteiten ivm het overleiden van de graman.
Ik heb intussen ook heel veel grote kenners kunnen zien, en bekenden kunnen spreken.

Mijn video camera staat op scherp en zal ik u de beelden niet onthouden.
Ik wordt wel door de koninklijke muskieten gestoken van zo heb je me niet. Maar het is al meer dan een eer dat ik hier mag overnachten dus trotseer ik de muskieten.

Ik loop zo naar de rivier om een avond duikje te nemen en dan lekker tuka dansen.
Wie weet wat tuka is?

Odi uit diitabiki

Odi sisa,

Ja is waar pe dede de dape lafu de. 
Het geval van laatste rustplaats is bij de sarramacaners. Een christen die tegen beterwete in op een plek begraven wil worden die traditioneel geen marron begraafplaars is.

De gaaman wordt op de van oudsher bekende plek voor gaamans begraven en daar over was er geen onenigheid. Men is al begonnen met de rituelen die horen bij het graven van zijn graf(go na olo/gwa wlo)=gaan naar het gat(de delvers).
Het is een heel proces dat een bepaald aantal dagen moet duren.
Het is een eer als je wordt gekozen tot oloman bij zo een grote activiteit.

Hoewel ik niet alles mocht filmen heb ik na overleg met de spirituele leiders toestemming gehad nadat ik de "butu"=boete/toestemming, hebt betaald. De butu is niet in geld maar in sterke drank en bier, die gebruikt zal worden bij de pleng offer om toestemming te vragen aan de vooroudergeesten om te mogen filmen.
Dus ik heb enkele beelden.

Hoewel ik heel dichtbij de zaak zit is het toch een ander verhaal. Want nu zijn de lijken wassers in charge, en die zijn erg streng met de regels uit vrees voor hun eigen leven bij een misstap. Dus het is constant lobbïen met meerdere kelepsi's of kripsie= lijken wasser/aflegger. De butu is dus niet voor ongelimiteerd filmen. De meest gevreeste sweri is in het dorp en wordt geraadpleegd als men onzeker is van een zaak. Dat was ook het geval toen ik samen met Mr. Libretto toestemming kreeg om in het huis van de overleden Gaaman te mogen slapen.

De sweli gaf wel toestemming met de opdracht de plek eerst te besprenkelen/reinigen met bier,pimba en kruiden.
Ik lig nu in mjn hangmat in het huis van de Gaaman en plaats mijn posting via mijn mobiel. Ik ga morgen effe voor enkele dagen naar her dorp van mijn stammoeder Kisai voor een grondige oppoets beurt. Wasi wiri teki krakti. Hopelijk heb ik daar ook bereik dan a tori seti. Ik ga na mijn posting een avondduik nemen, na een intensieve filmdag.

Tori switi, ma bari mu tapu.

Odi odi

Lespeki odi vanuit de residentie van weilen Gaaman Gazon Matodja.

de gaaman slaapt nog steeds, wel langee dan 3 maanden en zal volgens traditie bewaard(kibii Gaaman)worden waar de vorige gaamans zijn bewaard. De datum voor zijn bewaring(begravenis) is sinds kort bekend gemaakt dus zit ik weer op
3 tabiki tot zijn bewaring. Vanavond is er de gebruikelijke tuka en later susa pee.
De komende dagen zullen wij hier mogen genieten van cultuur uitingen van de hoogste plank.

Ik was vandaag ook getuige van een pikadu koti kuutu, en ik mocht het ook nog filmen van begin tot end.
De pikadu toobi ontstaat waneer iemand een ander vermoord. De benadeelde familie maakt ruzie met de tegen partij en dan wordt het in het openbaar besproken(krutu). Bij zo een krutu is tactvol praten en handelen geboden voor elke spreker.
Maar het was nice om agressie te zien veranderen in begrip, door conversatie.

Ik ga nu een kumalu baafung eten met kassaba kuku, om daarna te gaan naar de gaang pee(festiviteiten) voorop in het dorp.

Odi
anato fu kandiyaifo

Dit heel weekend tot morgen wordt er elke dag gedanst tot de volgende morgen.
Zondag op maandag wordt het strikt traditioneel, alle electrische geluids apparatuur zal plaats maken voor " lala doong peeh" van tuka tot papa winti peeh. Ik ga zo de rivier in voor de welbekende mamanteng wasi na liba om vervolgens de festiviteiten gade te slaan en eventueel participeren.

Odi odi,

Het doet me erg pijn dit alles te moeten missen.Ik was wel van plan de week van de begrafenis op Drietabiki te zijn met mijn broer en schoonzus,maar ik kan om medische redenen nog niet weg uit NL.

De "lala doong peeh" heb ik als kind nog meegemaakt.De eerste keer toen ik tuka en aleke heb gedanst werd de lala doong nog bespeeld en iedereen zong mee en zwaaide met de handen.

Jammer dat men later op de elektronische tour is geweest en bijna alles gemoderniseerd is.
De dede-oso en begrafenisplechtigheden kan ik niet bijwonen,maar ik leef toch mee op mijn manier.
Ben wel dankbaar dat ik de Graman toch eens een keer heb mogen ontmoeten,groeten en omhelzen,

Welke okanisi pikien heeft niet van zo een ontmoeteing en omhelzing gedroomd?? Lucky me,dus.

Andre Pakosie beschreef zijn heengaan als het einde van een tijdwerk en daar ben ik het helemaal met hem mee eens.
In hem verliezen we wijze,verstandige en verantwoordelijke leider.

Ik hoop dat zijn opvolger even goed zal zijn in het bekleden van zijn ambt,als Graman Gazon is geweest.
 Een laatste groet van mijn kant uit aan een geweldig mens die op vertrek staat.

Moge zijn ziel in vrede rusten.

Liefs,

Beata

Odi Loverboy,

Deze man was wijs maar vooral eerlijk en rechtvaardig.

Beata

Odi,

@ Beata,
Jammer dat je er niet kon zijn want je maakt t niet 2x mee zo een gebeurtenis. Troost je dan met foto's en beelden online. Maar wij verliezen in deze Gaaman een leider van wereld formaat die onderscheidingen heeft gekregen van de Koningin van Nederland en Engeland en andere grootheden uit de wereld voor zijn leiderschapskwaliteiten.

Nu eindelijk wat minder druk, vandaag was kina dey dus lekker uitrusten.
Het graf wordt nog zeker 7 tot 13 dagen na de begravenis gedicht. Terwijl de meesten weer naar huis zijn vertrokken, worden de laatste formaliteiten afgehandeld in afwachting op de finale dag van het dichten van het graf.

@ santana,
De Gaaman is/was een normale man zonder paranormale gaven, wel met spirituele autoriteit verkregen bij zijn inweiding tot Gaaman(sutu alalu heet dat)over het totaal volk die onder zijn autoriteit valt(lees alle marrons/inheemsen en elke Gaaman).

Voor de duidelijkheid een verbod van de Gaaman overtreden zal zeker negatieve gevolgen hebben voor de individu die het verbod negeert. Is het nou de inheemse Gaaman of Marron Gaaman.. Een verbod van een Gaaman is een verbod die je niet mis wil verstaan.

Een Gaaman is geen leider van een dorp, maar de ultime tribale leider(koning) van een stam of stammen.(dus leider van meerdere dorpen).

Santana effe een vrolijke noot.
Een begravenis wordt pas georganiseerd als iemand dood is, en niet eerder.
Met mijn bovenstaande uitleg denk ik dat mijn antwoord overbodig is maar voor alle duidelijkheid.... Een Gaaman(koning)wordt totaal anders begraven dan de gewone burger, ook de voorbereidingen en rituelen verschillen.

Odi van(af)uit 3 tabiki,
anato fu kandiyaifo.

odi,

ik heb meer als 60 uren aan beeldmateriaal geschoten, dus genoeg om met de wereld te delen.
vele van mijn materiaal is meer voor eigen consumptie en het vervaardigen van korte videoproducties.
ik heb zeker genoeg om met u te delen dus effe geduld het komt van de week nog.

lespeki odi
anato fu kandiyaifo

odi,

hier een korte samenvatting mbt de begravenis.

http://youtu.be/0fgXpL8yIe0

odi
anato fu kandiyaifo