[Tata Mavoengu]

In het Saramaccaans zeggen wij gewoon Gadu.
Dus winti prey is Gadu pee zo zeggen wij de saramacaaners.
Ok je hebt Kromanti en Apuku
Kromanti is voornamelijk om strijd te voeren ( Overleven) maar kan ook mensen genezen.
Kromanti komt rechtstreeks uit mama Afrika, maar apuku uit mama Zuid-Amerika het heeft zich in de wegloop tijd geopenbaard aan de marrons apuku is iets van het amazone oerwoud , soni I di matu.


Toen de Afrikanen weg liepen was het de kromanti die hen hielp.
Oke nu het history er onstond  ergens aan de grens met de boven surinaamse rivier een ruzie onderling ruzie tussen de weggelopen afrikanen slaven.
De ruzie ging over de richting die men moet volgen om terug te gaan naar Afrika.

Een deel heeft vrij gekozen om naar de oosten te gaan en naam de kromanti mee zo onstond de djuganenge.
Oke het ander deel was radeloos en toen heeft de apuku zich geopenbaard a taa unh na fee mio tja unuh en zo onstond de saamaka nenge.
Dus met Apuku doen de saramaccaners zaken de Aukaners voornamelijk het kromanti want zij gingen ermee van door met de afrikaanse kennis.
Apuku heeft de mensen gered en hielp dagelijks om nodigden op te lossen bijv.
Bescherming, genezing , maar ook om strijd.

Dus voor dat de afrikanen het amazonen oerwoud betrad bestond die apuku er al lang (de god van het oerwoud) matu soni matu gadu.
Een toffe Apuku Gadu is de god van de Dombinenge onze clan Tata Mavoengoe Mavoengoe Gadu.

Tata Mavoengoe is de God die geraadpleeg  wordt wanneer iemand verdwaald/vermist is wordt in het bos/water.
Zo is het wel dat de dombinenge verboden is om de agida drum/trom te gebruiken of om aan de eedzwering te doen.
Via die Apuku hebben ze vaker middels dromen kennis kunnen krijgen van medicijen en andere genezingen.
Een dombe nenge leider paulus anaka had mensen de verboden opgelegd hij dumpte de agida trom in het rivier.
Iemand probeerde de regels toch te overtreden en werd gebeten door een slang.

Van die Apuku die er is zijn er 2 soorten er van een mannelijk/vrouwelijk als jullie de yin/yang  theorie kent
Als en man het vrouwelijke heeft is het zeer gevaarlijk en als de vrouw de mannelijke heeft is het ook  zeer gevaarlijk.
Dus een vrouwlijke gaat je willen claimen als de man dus kan jouw relatie’s  kapot  willen maken .
Dus je weet nu ongeveer wat de nadelen zijn voordelen en zijn de kennissen en inzichten en waarover je gaat beschikken.

De Kromanti is iets van de Afrika oerwoud
Zoals ik al zei is het Apuku iets van de amazone oerwoud dus ook de indianen van Suriname en zuid Amerika hebben het kennis van.

Dus datis wat ik alleemaal kon opschrijven

[Beata]

Odi Tata Mavoengu,

Ik heb me jaren afgevraagd waarom de A(m)puku saramaccaans spreekt.Uit jouw verhaal heb ik eindelijk het antwoord.
Eerder werd mij gezegd,dat de A(m)puku Saramaccaners zijn geweest die zo kankan waren op culturu gebied,dus den ben lepi zodanig,dat ze het bos introkken en yeye's zijn geworden.

Aan de hand van wat mij werd verteld, vroeg ik me af of de A(m)puku dan even oud is als de slavernij.
Ik kon deze persoon niet overtuigen dat er iets niet klopte in zijn verhaal en heb het maar voor lief genomen.

Ik vind je topic erg interessant en leerrijk.Ik hoop dat je het niet hierbij laat en nog meer met ons wilt delen.
Ook het verhaal over de Agidadron wekt mijn nieuwsgierigheid.

Een fijne dag en hoop je heel gauw weer te lezen.

Beata

[JAKLIEN]

Odi Tata mavoengu,
Jouw verhaal is heel intersant en leerrijk in jouw kennis.
Ik wil je wat vragen wat het verschil is, want je vertel over een ampuku die je help als je verdwaald ben in bos/water.
Mijn vader leeft nu niet meer, maar vroeger haalde hij dode mensen uit water, had hij dan een jeje die hem die sabie gaf om mensen uit water te halen, mensen die zelfmoord pleegde om in een rivier/knaal te springen.
men vader is geen binnenlandsbewoner,maar wel op boven cottica geboren.
wat is het verschil dan in deze jejes.
ik zou meer te willen weten over ampukus en kromanties.
Bedankt  alvast voor je reactie.
 

[Prodo misie]

Hoi allemaal,

Ik heb ook een ampuku, hij heeft zelf verteld dat hij een nengre kondre ampuku is, uit Africa, uit de slavernij. Hij draagt over zijn hele lichaam papamoni's, dat is heel leuk om te zien en hij 3 vrouwen als achterban, ze staan altijd in een rij-vorm, de 1ste met een prasara sibi, de 2e met een pari(peddel) en de 3e met een houwer. Zij hebben ook de voetketting gemaakt met papamoni. Hij spreekt aucaans, als het te diep is, dan ai broko eng gi mi.

De taal is afhankelijk van waar de ampuku vandaan komt. Hopelijk komen er meer verhalen over ampuku's . Ik vind het interessant al die verhalen.

Dit is mijn verhaal.

Prodo Misie

[Jan Klaassen]

In het Saramaccaans zeggen wij gewoon Gadu.
Dus winti prey is Gadu pee zo zeggen wij de saramacaaners.
Ok je hebt Kromanti en Apuku
Kromanti is voornamelijk om strijd te voeren ( Overleven) maar kan ook mensen genezen.
Kromanti komt rechtstreeks uit mama Afrika, maar apuku uit mama Zuid-Amerika het heeft zich in de wegloop tijd geopenbaard aan de marrons apuku is iets van het amazone oerwoud , soni I di matu.


Toen de Afrikanen weg liepen was het de kromanti die hen hielp.
Oke nu het history er onstond  ergens aan de grens met de boven surinaamse rivier een ruzie onderling ruzie tussen de weggelopen afrikanen slaven.
De ruzie ging over de richting die men moet volgen om terug te gaan naar Afrika.

Een deel heeft vrij gekozen om naar de oosten te gaan en naam de kromanti mee zo onstond de djuganenge.
Oke het ander deel was radeloos en toen heeft de apuku zich geopenbaard a taa unh na fee mio tja unuh en zo onstond de saamaka nenge.
Dus met Apuku doen de saramaccaners zaken de Aukaners voornamelijk het kromanti want zij gingen ermee van door met de afrikaanse kennis.
Apuku heeft de mensen gered en hielp dagelijks om nodigden op te lossen bijv.
Bescherming, genezing , maar ook om strijd.

Dus voor dat de afrikanen het amazonen oerwoud betrad bestond die apuku er al lang (de god van het oerwoud) matu soni matu gadu.
Een toffe Apuku Gadu is de god van de Dombinenge onze clan Tata Mavoengoe Mavoengoe Gadu.

Tata Mavoengoe is de God die geraadpleeg  wordt wanneer iemand verdwaald/vermist is wordt in het bos/water.
Zo is het wel dat de dombinenge verboden is om de agida drum/trom te gebruiken of om aan de eedzwering te doen.
Via die Apuku hebben ze vaker middels dromen kennis kunnen krijgen van medicijen en andere genezingen.
Een dombe nenge leider paulus anaka had mensen de verboden opgelegd hij dumpte de agida trom in het rivier.
Iemand probeerde de regels toch te overtreden en werd gebeten door een slang.

Van die Apuku die er is zijn er 2 soorten er van een mannelijk/vrouwelijk als jullie de yin/yang  theorie kent
Als en man het vrouwelijke heeft is het zeer gevaarlijk en als de vrouw de mannelijke heeft is het ook  zeer gevaarlijk.
Dus een vrouwlijke gaat je willen claimen als de man dus kan jouw relatie’s  kapot  willen maken .
Dus je weet nu ongeveer wat de nadelen zijn voordelen en zijn de kennissen en inzichten en waarover je gaat beschikken.

De Kromanti is iets van de Afrika oerwoud
Zoals ik al zei is het Apuku iets van de amazone oerwoud dus ook de indianen van Suriname en zuid Amerika hebben het kennis van.

Dus datis wat ik alleemaal kon opschrijven

Odi,

Mooi verhaal om te lezen. Roept gelijk vragen op bij mij.
Ampuku=amazone god
Hoe staat het dan met de Ampuku uit Afrika?
Ben jij een Matawai?
Paulus was toch een Matawai? Zijn handeling en instructies waren begrijpelijk daar de Matawai de grootste gekerstende "weglopers" waren. (brainwash)

Over de ruzie van de weg die men wilde volgen vergeet je een deel volgens mij. Een deel is ook gewoon terug gegaan naar hun meester.

Vertel meer want het is boeiend!!!

Odi

[Tata Mavoengu]

Soso Lobi nanga Lespeki,

Hallo jan Klaassen,

Paulus Anaka was een saramacaners van de dombinenge  stam (clan)
Johannes King da Matawai nenge

Paulus Anaka kreeg op een dag een geest op zich wij zeggen ( deh gadu koo nee liba)  bijna zo een verhaal als van de Mozes
Mensen hielden zich naar zeggen met kwade dingen toen hij de geest kreeg begon bij alles kapot te slaan zo zijn er meerdere dingen verboden gelegd enz.

zoals ik al zei ben ik van de Dombinenge clan het is 1 grote clan maar dat het heeft  ook onderling takken en zoals men het weet is afstamming is afhankelijk van je moeders kant de vader kant wordt niet geteld omdat moeders breiden het stammen uit.  Takken onder de Dombinenge wij zeggen ( Bee ) ik ben van de jaajabee van mijn oma kant en mijn opa's kant  heet ahossibee  onder de dombinenge stam.

Maar Paulus Anaka was van de Bodjiepissiebee ( dombinenge) maar zijn vader was van de jaajabee dus je kan zeggen familie van mij.

Hier een paar takken onder de Dombinenge Stam  Bodjiepissiebee, jaajabee, ahossiebee, bakataie, agabee, tollibee, en de haagbobee zo zijn nog meer hoor.

Sorry maar ik weet niks over apuku van Afrika misshien kan jij mij daarbij helpen een link tussen afrika en apuku.
als het kromanti was zijn er genoeg link tussen afrika en de kromanti.
De apuku gadu hebben ze hier in het suriname jungle gevonden het heeft zich geopenbaard aan die slaven en indianen.
 

[Jan Klaassen]

Soso Lobi nanga Lespeki,

Hallo jan Klaassen,

Paulus Anaka was een saramacaners van de dombinenge  stam (clan)
Johannes King da Matawai nenge

Paulus Anaka kreeg op een dag een geest op zich wij zeggen ( deh gadu koo nee liba)  bijna zo een verhaal als van de Mozes
Mensen hielden zich naar zeggen met kwade dingen toen hij de geest kreeg begon bij alles kapot te slaan zo zijn er meerdere dingen verboden gelegd enz.

zoals ik al zei ben ik van de Dombinenge clan het is 1 grote clan maar dat het heeft  ook onderling takken en zoals men het weet is afstamming is afhankelijk van je moeders kant de vader kant wordt niet geteld omdat moeders breiden het stammen uit.  Takken onder de Dombinenge wij zeggen ( Bee ) ik ben van de jaajabee van mijn oma kant en mijn opa's kant  heet ahossibee  onder de dombinenge stam.

Maar Paulus Anaka was van de Bodjiepissiebee ( dombinenge) maar zijn vader was van de jaajabee dus je kan zeggen familie van mij.

Hier een paar takken onder de Dombinenge Stam  Bodjiepissiebee, jaajabee, ahossiebee, bakataie, agabee, tollibee, en de haagbobee zo zijn nog meer hoor.

Sorry maar ik weet niks over apuku van Afrika misshien kan jij mij daarbij helpen een link tussen afrika en apuku.
als het kromanti was zijn er genoeg link tussen afrika en de kromanti.
De apuku gadu hebben ze hier in het suriname jungle gevonden het heeft zich geopenbaard aan die slaven en indianen.
 

Odi,

Reuze boeiend hoor. Kun jij de geografische plaats van de dombinenge aangeven? Je zei al saramacca maar kun je wat preciezer zijn?
Maar verteld rustig verder.

Overigens zijn er velen geweest die soortgelijke ervaringen hadden als Paulus en Johannes. De verwarring is ook daar gaan ontstaan. Winti zoals velen het nu beleven heeft ook daar zijn oorsprong.

Ik zal eens proberen een schets te geven over het ontstaan van de stammen der Businenge. Misschien kun jij daar aangeven waar de dombinenge in past of als die helemaal opzich staat.

[Jan Klaassen]

Soso Lobi nanga Lespeki,

Hallo jan Klaassen,

Paulus Anaka was een saramacaners van de dombinenge  stam (clan)
Johannes King da Matawai nenge

Paulus Anaka kreeg op een dag een geest op zich wij zeggen ( deh gadu koo nee liba)  bijna zo een verhaal als van de Mozes
Mensen hielden zich naar zeggen met kwade dingen toen hij de geest kreeg begon bij alles kapot te slaan zo zijn er meerdere dingen verboden gelegd enz.

zoals ik al zei ben ik van de Dombinenge clan het is 1 grote clan maar dat het heeft  ook onderling takken en zoals men het weet is afstamming is afhankelijk van je moeders kant de vader kant wordt niet geteld omdat moeders breiden het stammen uit.  Takken onder de Dombinenge wij zeggen ( Bee ) ik ben van de jaajabee van mijn oma kant en mijn opa's kant  heet ahossibee  onder de dombinenge stam.

Maar Paulus Anaka was van de Bodjiepissiebee ( dombinenge) maar zijn vader was van de jaajabee dus je kan zeggen familie van mij.

Hier een paar takken onder de Dombinenge Stam  Bodjiepissiebee, jaajabee, ahossiebee, bakataie, agabee, tollibee, en de haagbobee zo zijn nog meer hoor.

Sorry maar ik weet niks over apuku van Afrika misshien kan jij mij daarbij helpen een link tussen afrika en apuku.
als het kromanti was zijn er genoeg link tussen afrika en de kromanti.
De apuku gadu hebben ze hier in het suriname jungle gevonden het heeft zich geopenbaard aan die slaven en indianen.
 

N'dyuka
Saramacca
Paramacca
Kwinti
Boni (Aluku)
Matawai

Waar plaatsen wij de dombinenge? En wat is het verschil tussen dombinenge en de anderen?

[Tata Mavoengu]

soso Lobi nanga lespeki,

Zo wel bij saramacaners als matawaiers en N'djuka komen dombinenge voor en ik hebt een gevoeld dat je wel wat kennis en geschiedenis ervan weet.

Misschien kun jij het  met ander delen jouw kennis of wat je jij hebt meegekregen hiervoor er zijn natuurlijk heelveel  geschiedenis achter het moet af en toe gedeeld worden.

Peace out 

[Jan Klaassen]

soso Lobi nanga lespeki,

Zo wel bij saramacaners als matawaiers en N'djuka komen dombinenge voor en ik hebt een gevoeld dat je wel wat kennis en geschiedenis ervan weet.

Misschien kun jij het  met ander delen jouw kennis of wat je jij hebt meegekregen hiervoor er zijn natuurlijk heelveel  geschiedenis achter het moet af en toe gedeeld worden.

Peace out 

Odi,

Ik weet niet zoveel hoor. Ik ben je ook niet aan het testen.
Je bent een dombinenge. Waar komt die naam Dombi vandaan?

Er zijn vele verhalen omtrent ontstaan van de Marronsstammen.

odi,

[Beata]

N'dyuka
Saramacca
Paramacca
Kwinti
Boni (Aluku)
Matawai

Waar plaatsen wij de dombinenge? En wat is het verschil tussen dombinenge en de anderen?

Odi Jan,

Ik denk dat Dombinengee gewoon een lo is die tot de Saramaccaners behoort.
De N'dyuka wordt ook nog onderverdeeld in verschillende lo's die ook met het woord "nengee"worden aangeduid.
Ik hoop dat ik me zo wel goed heb uitgedrukt..

Zo heb je b.v. bij de N'dyuka: Koempai(nengee),de Bee (nenge) Njanfai(nengee)etc.etc.
Als ik ernaast zit,hoor ik het wel.

Beata

[mamalou]

Dombi-nenge is een saramaccaanse lo en geen stam. Ze wonen onder andere op Klaaskreek

[Jan Klaassen]

Odi Jan,

Ik denk dat Dombinengee gewoon een lo is die tot de Saramaccaners behoort.
De N'dyuka wordt ook nog onderverdeeld in verschillende lo's die ook met het woord "nengee"worden aangeduid.
Ik hoop dat ik me zo wel goed heb uitgedrukt..

Zo heb je b.v. bij de N'dyuka: Koempai(nengee),de Bee (nenge) Njanfai(nengee)etc.etc.
Als ik ernaast zit,hoor ik het wel.

Beata

Hahahahaha, hoe dom kan je zijn. Dit is wel een heel grote flatter van mij. Ik zat gewoon moeilijk te denken..........vermoeiend..

Jullie hebben uiteraard gelijk. Excuses! Maar het verhaal van Mavoengoe blijft boeiend.

[Prodo misie]

Odi Odi allemaal,

Het is interessant om dit allemaal te lezen, maar ik blijf er bij. Mijn ampuku Gado komt niet uit het amazone gebied, a beng de wang safu nenge. zo openbaart hij zich ook met zijn papamoni's. Ik heb een familie-ampuku. Hij heeft zelf gezegd dat hij heel lang heeft gewacht op de juiste persoon, wang a famiri tja bruia.
Ik zeg altijd over winties valt niet te discussieren, want een ieder ervaart het op zijn of haar manier. Ik heb ook een kromanti en een ingi.
De ampuku is mijn djodjo.

Wat ik ook apart vindt in de verdeling in ndyuka, paramaccaners, matawai enz. als ik het goed heb praten de saramaccaners en de matawais met een ander dialect, maar het is een pot nat. Ze zijn allemaal ndyuka's(aucaners) . Ndyuka vindt ik altijd vernederend. Als een hindustaans ons kafri noemen, vinden wij dat niet best. Ik ben ook een boslandcreoolse, maar ik laat me geen ndyuka noemen, mi ne poti mi srefi na ondro gi no wang sma. In het binnenland heb je de aucaners(marowijne gebied) en in brokopondo de rest(saramaccaners enz). Het verschil zit in het taalgebruik en sommige rituelen, maar ze eten allemaal cassava, bananen, dragen allemaal pangi's enz. Ik kan de hele dag doorgaan, maar ik stop nu.

Dit is mijn verhaal.

Prodo Misie

[Jan Klaassen]

Odi Odi allemaal,

Het is interessant om dit allemaal te lezen, maar ik blijf er bij. Mijn ampuku Gado komt niet uit het amazone gebied, a beng de wang safu nenge. zo openbaart hij zich ook met zijn papamoni's. Ik heb een familie-ampuku. Hij heeft zelf gezegd dat hij heel lang heeft gewacht op de juiste persoon, wang a famiri tja bruia.
Ik zeg altijd over winties valt niet te discussieren, want een ieder ervaart het op zijn of haar manier. Ik heb ook een kromanti en een ingi.
De ampuku is mijn djodjo.

Wat ik ook apart vindt in de verdeling in ndyuka, paramaccaners, matawai enz. als ik het goed heb praten de saramaccaners en de matawais met een ander dialect, maar het is een pot nat. Ze zijn allemaal ndyuka's(aucaners) . Ndyuka vindt ik altijd vernederend. Als een hindustaans ons kafri noemen, vinden wij dat niet best. Ik ben ook een boslandcreoolse, maar ik laat me geen ndyuka noemen, mi ne poti mi srefi na ondro gi no wang sma. In het binnenland heb je de aucaners(marowijne gebied) en in brokopondo de rest(saramaccaners enz). Het verschil zit in het taalgebruik en sommige rituelen, maar ze eten allemaal cassava, bananen, dragen allemaal pangi's enz. Ik kan de hele dag doorgaan, maar ik stop nu.

Dit is mijn verhaal.

Prodo Misie

Odi,

Over de naam Ndyuka zijn veel onduidelijkheden. De Ndyuka zelf noemt zich ook Ndyuka. Zolang dat gebeurt is er voor een ander geen reden om de naam niet te gebruiken. Ikzelf zie het niet als belediging.

De verdeling is inderdaad apart behalve die van de Kwinti dat is gewoon (volgens mij) een aparte groep met een andere afkomst. (nu Guyana). Zij liggen heel dicht bij de Matawai.