De dag van het dillemma Columbus

12 oktober wordt wederom stil gestaan bij hetgeen wel de belangrijkste gebeurtenis is uit de wereldgeschiedenis. Sommigen prefereren het te celebreren, anderen geven er weer de voorkeur aan het te herdenken. Het gaat dus om wat de grootste ontdekking zou zijn ooit gedaan. Grootste zogenoemde ontdekkingsreis dus kwa importantie, zoals de meesten onder ons in de schoolbankjes geleerd hebben destijds. Feestje waardig of herdenking gepaster? In ieder geval, waar geen controverse over mogelijk lijkt is dat de wereld na het betreffende reisje--ongeacht de noemer die men erop wenst te plakken-- nimmer meer hetzelfde zou zijn.

Eerste punt van twist is reeds de invulling van het woord ontdekken. Laten we er daarom maar snel een gezaghebbend woordenboek op naslaan om ons inzicht van het omstreden woord te vergroten: “ontdekken

12 oktober 1492 is dus de fatale datum. Ene kapitein deed die dag met de bemanning van de drie schepen waarover hij het bevel voerde een onbekend werelddeel aan. Die mijnheer geniet bij ons bekendheid onder de verbasterde naam Christoffer Columbus, maar hij was geboren in de Italiaanse stad Genua en was de naam Cristoforo Colombo toegekend door zijn ouders. Echter, in de taal van het land van zijn opdrachtgever heet de persoon weer Cristobal Colon.

Columbus ontdekte Amerika! Scandeert de partij die zich met de status quo vereenzelvigt. Wablief? Vragen zij wiens voorouders al honderden, zo niet duizenden of zelfs tienduizenden jaren cognizant zijn met Amerika zich verbijsterd af; hoe kon Columbus nu een plaats ontdekken waar reeds miljoenen mensen woonden? Het kan best zo zijn dat die plaats nieuw was voor Columbus en zijn mede-Europeanen, doch waar haalt men de grenzeloze arrogantie vandaan om de eigen stuitende onwetendheid de rest van de menselijke familie op te leggen? Door te stellen dat Columbus Amerika heeft ontdekt suggereert men helaas dat de inheemse Amerikanen geen mensen zijn. Want waarom zegt men niet dat de Europeanen tot 1492 onwetend waren over een continent waar al miljoenen mensen woonden? Omdat jij niet weet van het bestaan van iets wil dat natuurlijk niet zeggen dat het niet bestaat!

Sterker nog, het duurde eigenlijk niet lang voordat de discussie of de inheemse bevolking van de Amerika's wel mensen waren in alle hevigheid losbarste onder de Spaanse intellectuelen. Zo tekenden katholieke theologen, die nog nimmer een inheemse Amerikaan hadden aanschouwd, laat staan dat ze ooit een voet op het Amerikaanse continent hadden gezet, heel brutaal op in een edict in 1503 dat omdat de inheemsen volhardden in hun gewoontes aan afgoderij en kannibalisme te doen er daarom licentie en permissie vergeve werde om hen te vangen, te verkopen en hun diensten te gebruiken zonder dat er enige straf op staat.

Nogmaals, 12 oktober 1492. Deze datum markeert meer dan welke andere datum dan ook de aanvang van het gouden tijdperk van Europa. Waar het continent eerder op ongekende wijze geplaagd was door een pest pandemie en het honderden jaren achtereen gebukt was gegaan onder culturele en economische decadantie ging het nu ineens groeien en bloeien als nooit eerder voordien. 12 okober is vanuit puur egoïstisch eurocentrisch perspectief dus zeker een feestje waard. En dat wordt dan ook op poten gezet in verscheidene parten van (Noord) Amerika....

Wederom, 12 oktober 1492 was de fatale datum. Deze datum markeert voor de inheemse inwoners van het westelijk halfrond het begin van het einde. Op die dag telde het westelijk halfrond zo'n 72 miljoen inwoners volgens geleerde schattingen. Dit aantal zou de volgende eeuwen door een ongekende genocide teruglopen tot zo dramatisch gering als 4 tot 4,5 miljoen. In het beroemde geschrift van Las Casas--waarin de meest ongelovelijke, huiveringwekkende mis-en gruweldaden tegen de menselijkheid worden beschreven--kan men de volkerenmoord op de inheemse bevolking nalezen. Oftewel, de één zijn dood betekende de ander zijn brood. De één zijn ontdekkingsdag is de ander zijn doemsdag. Met Cristobal Colon begon de 'colonisatie'. Dus is het nu eigenlijk Columbus dag of Colon dag.