De laatste farao

Wijlen president van Egypte, Anwar Sadat, zou in 1979 tijdens een bezoek aan de VS gezegd hebben: “Ik ben een Zwarte man en de eerste farao in 2000 jaar!”. Dat was een duidelijk statement welke naar het schijnt indertijd zoveel mogelijk uit de mainstream media is gehouden. 

Opmerkelijk en ironisch genoeg werd later een film over het leven van deze zelfde in 1981 vermoorde “eerste farao in 2000 jaar” in Egypte, het land waar hij de scepter had gezwaaid, verboden. En waarom? Omdat een Zwarte acteur, Louis Gosset jr., de hoofdrol vervulde. 

Doch de vraag dringt zich onmiddelijk op wie dan eigenlijk precies de voorganger was van Sadat; wie was de laatste farao in de dagen van weleer? Men zou wellicht kunnen zeggen dat dat Cleopatra VII was. Daarna nam keizer Augustus Caesar de boel over en werd Egypte een Romeinse provincie; de graanschuur van Rome. Echter, het is eveneens dubieus om de Ptolemaeën (de koninklijke familie waartoe Cleoparta VII behoorde) tot de laatsten der mohikanen, de laatste legitieme farao's te rekenen aangezien die familie van Griekse oorsprong was en de inheemse Egyptenaren verschrikkelijk onderdrukten. 

Een legendarische rapgroep maakte eens een track genaamd Burn Hollywood Burn, dat een protest was tegen de eindeloze reeks films die Hollywood in de loop der jaren had gemaakt waarin Zwarte mensen slechts carbage can rollen vervulden als nannies, hoertjes, pooiers, drugsverslaafden, of anders kruimeldieven die zo stom te werk gingen dat het mathematisch onmogelijk was dat ze niet in de kraag gevat zouden worden. Dit heeft de beeldvorming van Zwarte Amerikanen (of Zwarten in het algemeen) over de hele wereld negatief gekleurd. Doch eerlijk is eerlijk, de laatste jaren ligt het er niet meer zo dik bovenop als eertijds. Al komt dat beeld helaas toch weer terug middels de welbekende videoclips. 

Maar wat zien we nu gebeuren? Niemand minder dan Will Smith--op het moment wellicht wel de grootste filmster ter wereld--is naar verluid momenteel druk bezig met het maken van een kino genaamd The Last Pharaoh. Enne, om meteen maar een mogelijk misverstand uit de wereld te helpen, dit is dus niet een film over wijlen Anwar Sadat, vrede zij met hem, doch Will Smith gaat de hoofdrol spelen in het epos van de fameuse Nubische farao Taharka. 

Taharka regeerde in zijn hoogtijdagen over grote delen van de toen bekende wereld. Volgens Griekse bronnen was hij zover opgerukt als Europa; hij blijkt zelfs tot in Spanje succesvolle veldslagen te hebben geleverd. De man wist aanvankelijk zelfs de zeer oorlogszuchtige Assyriërs, die hun hele maatschappij hadden ingericht met het oogmerk het succesvol voeren van oorlog, te verslaan in 674 voor het begin van de jaartelling. Later zouden deze Assyriërs, die van oorlogvoeren een exacte wetenschap hadden gemaakt zich wreken, maar toch, de Griekse wijsgeer Strabo schaarde Taharka desalniettemin onder de grootste veroveraars die de wereld had gekend. 

De titel van de film in combinatie met de hoofdrolspeler wekken in eerste instantie natuurlijk veel opwinding: schijnbaar is Hollywood dan toch om, eindelijk portretteert Hollywood de oude Nijlvallei-bewoners op historisch verantwoorde wijze!...Maar Hollywood kennende zitten er ongetwijfeld giftige addertjes onder het gras en zullen wij uiteindelijk toch teleurgesteld geraakt zijn na de film geconsulteerd te hebben, er wordt ongetwijfeld een ongewenst eurocentrisch compromis gesloten. Daar kan meneer Danny Glover over meepraten; Glover zocht financierders voor een film over de Haïtiaanse revolutie (de meest verbazingwekkende gebeurtenis uit de wereldgeschiedenis) maar kon die niet vinden omdat de film geen witte held zou hebben en dus niet zou verkopen in Europa... 

Volop kansen dus dat The Last Pharaoh de melanine-dosage-test (een wetenschappelijke test die exact het % melanine in de huid van mummies kan meten) niet zal doorstaan. Al met al, laten we positief blijven: in het hypothetische geval dat The Last Pharaoh de kassa's gaat doen rinkelen zou Taharka's verhaal, ondanks dat er waarschijnlijk een eurocentrisch sausje met een nasmaak overheen gaat worden gegoten, de aanzet kunnen zijn tot een reeks van epossen die aan het onwetende Hollywoodpubliek wereldkundig gemaakt gaat worden. Want het wordt ook tijd dat acteurs als Will Smith hoofdrollen gaan spelen in epossen over persoonlijkheden als Sesostris, Ramses, Hannibal, Dessalines of last but not least Boni. Echter, die situatie zou waarschijnlijk slechts eventjes kunnen duren. Totdat Hollywood onraad begint te ruiken en de deur weer keihard dichtslaat. Dan kunnen we weer met nostalgie terug gaan denken aan die tijd dat films als The Last Pharaoh werden gemaakt. 

Auteur: Djehuti Ankh Kheru
Gepubliceerd op: 25 - Februari 2009